EMBRİYONİK KÖK HÜCRELER

Embriyonik kök hücreler blastokist denilen 4-5 günlük embriyonun iç hücre kütlesinden elde edilirler. Blastokist embriyonun rahim duvarına yerleştirilmeden önceki safhasıdır.Bu safhada embriyo 150 hücreden oluşan ve dış kısmında yuvarlak bir daire oluşturacak şekilde dizilmiş hücreler ,( trofekdoderm)sıvı dolu bir kavite (blastosel) ve iç kısımda bir küme hücre içeren bir yapı şeklindedir. Ayrıca gelişmekte olan bir fetusun primordial germ hücrelerinden de embriyonik kök hücrelere benzeyen hücreler elde edilebilir. Insan embriyonik germ hücreleri, fetusun bir parçası olan gonadal yapıdan köken alan primordial germ hücrelerinden elde edilir.

Embiyonik kök hücreler 5 günlük embriyodan elde edilir. ES (embriyonik kökhücreler) hücrelerden hücre kültürü oluşturabilmek için blastokistin dış kısmı çıkarılır ve iç hücre kütlesi elde edilir.Bu hücrelerin kültüre edilmesi sonucunda pluripotent kök hücreleri elde edilir.Pluripotent özelliğe sahip bir kök hücre kendini yenileme özelliğine sahiptir ve pek çok vücut hücresine dönüşebilir.Insan ES hücreleri ve insan EG (embriyonik germ) hücreleri özelliklerini kaybetmeden uzun süre kendilerini yenileyebilirler.
Insan germ hücreleri de benzer özellikler göstermesine rağmen bazı noktalarda ayrılırlar. Her ikisi de uzun bir süre kromozomal bir sapma göstermeden bölünebilirler, kültürde XX ve XY üretebilirler, ve pluripotent hücre özellikleri gösterirler. Her ikisi de spontan olarak üç germ yaprağından köken dokulara dönüşebilirler.
Ancak, insan blastokistinden elde edilen embryonik kök hücreler ve ve embryonik germ hücreleri, invitro büyüme özellikleri ve invivo olarak gösterdikleri özellikler açısından farklıdır. Insan ES hücrelerinin iki yıl boyunca kültürde birkaç yüz doubling time (iki katına çıkma zamanı) yaptığı gösterilmiş iken EG hücreleri sadece 70-80 doubling time yapabilmiştir. Ayrıca insan ES hücreleri immunosupresyon yapılmış farede farklılaşmış hücre içeren teratom oluştururken, EG hücreleri böyle bir özellik göstermemiştir.

Embriyonik kök hücrelerinin potansiyel kullanımı: Insan ES hücreleri ile tedavi edilebilecek hastalıklar arasında Parkinson, diabet, travmatik spinal kord yaralanmaları, Purkinje hücre dejenerasyonu, Duchenne tipi musküler distrofi, kalp yetmezliği, ve osteogenezis imperfekta sayılabilir. Ancak, ES hücreleri ile tedavi yapılabilmesi için hücrelerin transplanttan önce spesifik hücrelere dönüştürülmüş olması gerekir. Ayrıca, bu tedavilerin hepsinin hipotetik ve deneysel aşamada olduğunu belirtmek gerekir.